Schimmelinfecties: een sterk immuunsysteem is je beste verdediging
Schimmels zitten overal: in de lucht, op je huid en in de grond. Meestal merk je er niets van, want een gezond afweersysteem houdt ze keurig in toom. Maar als je weerstand minder wordt, kunnen schimmels opeens hardnekkige – en soms gevaarlijke – infecties veroorzaken. En alsof dat nog niet genoeg is, worden schimmels ook nog eens steeds vaker resistent tegen medicijnen.
Tekst: Manon Bruins
Resistente schimmels rukken op
Over de hele wereld worden schimmels steeds beter bestand tegen antischimmelmiddelen. Vijftig onderzoekers uit zestien organisaties, onder leiding van het Radboudumc, schreven hier een urgente waarschuwing over in het blad Nature Medicine. Hun boodschap: schimmelresistentie is een onderbelicht probleem dat snel groter wordt. Vooral kwetsbare patiënten lopen gevaar. Neem Candida auris – een schimmel die gevaarlijke bloedbaaninfecties kan geven. Of Aspergillus fumigatus, die je longen flink kan beschadigen. De cijfers liegen er niet om: één op de drie mensen met een Candida auris-infectie overleeft het niet.
De landbouw speelt een grote rol
Deze resistentie begint vaak niet in het ziekenhuis – maar op het land. Boeren gebruiken bestrijdingsmiddelen (azolen) om hun gewassen te beschermen tegen schimmels. Die middelen lijken erg op de medicijnen die artsen bij mensen gebruiken. Door die blootstelling worden schimmels resistent. Ze verspreiden zich via de lucht en maken behandelingen bij patiënten steeds minder effectief.
Vijf Europese agentschappen (EFSA, ECDC, ECHA, EEA en EMA) bevestigen dit nu officieel in een gezamenlijk rapport. Hun conclusie: resten van azolen in bijvoorbeeld groenafval zorgen ervoor dat schimmels muteren. Daardoor werken de medicijnen niet meer. “We zien nu al dat patiënten overlijden aan infecties die niet meer te behandelen zijn”, zeggen de Radboudumc-onderzoekers.
Waarom komen er geen nieuwe medicijnen?
Schimmels lijken biologisch heel erg op menselijke cellen – veel meer dan bacteriën dat doen. Dat is lastig, want medicijnen die schimmels doden, kunnen daardoor ook onze eigen cellen beschadigen. Dat geeft nare bijwerkingen.
Hoogleraar Paul Verweij van het Radboudumc legt uit: Daarom zijn er in de afgelopen 75 jaar maar vijf nieuwe soorten medicijnen tegen schimmels ontwikkeld. Farmaceutische bedrijven steken hun geld liever in medicijnen tegen chronische ziekten, want daar verdienen ze meer aan. Het Radboudumc wil daarom een bredere aanpak, met een vijfstappenplan: bewustwording, surveillance (goed in de gaten houden), infectiepreventie, slim gebruik van medicijnen en meer investeringen.
Lees het originele Radboudumc-nieuwsbericht
Homeopathie kijkt anders naar weerstand
Door al die resistente schimmels en het gebrek aan nieuwe medicijnen, is er ook aandacht voor manieren om je eigen afweer te versterken. Zoals homeopathie. In de homeopathie draait het niet om de schimmel zelf, maar om jou als mens. Een schimmelinfectie is een teken dat je lichaam uit balans is. Homeopathische middelen zijn daarom niet ’tegen schimmels’, maar ze ondersteunen je zelfherstellend vermogen. Twee mensen met dezelfde infectie kunnen een heel ander middel krijgen, afhankelijk van hun klachten en hoe ze erop reageren.
Het idee is simpel: een sterk immuunsysteem is je beste verdediging. Homeopathie probeert dat systeem te versterken, in plaats van de schimmel direct aan te vallen. Factoren zoals stress, slaapgebrek of slechte voeding kunnen je balans namelijk flink verstoren.
Wat onderzoekers ontdekten
Er wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de werking van homeopathie bij schimmels. In 2021 keken Ana Carolina Botelho dos Reis en Júlia Ronzella Ottoni naar het effect van homeopathische middelen op de schimmel Sclerotinia sclerotiorum. Dat is de schimmel die witte schimmelziekte veroorzaakt in gewassen.
Ze testten drie homeopathische middelen waaronder Sulphur (zwavel) en Calcarea Carbonica (oesterschelp) in verschillende sterktes. Wat bleek? Alle middelen remden de schimmelgroei. Calcarea carbonica in de sterkte 1000CH werkte het beste: de schimmelgroei was 40 procent minder dan in de groep die niets kreeg.
Dit onderzoek vond plaats in een laboratorium, niet bij mensen. En het ging om een plantschimmel, niet om een infectie bij de mens. Maar binnen de homeopathische wereld wordt dit gezien als een goede aanleiding voor verder onderzoek – ook naar mogelijke toepassingen bij mensen.
Bekijk de volledige publicatie
Homeopathie versterkt je afweersysteem
Homeopathie biedt een andere manier van kijken. In plaats van de schimmel te bestrijden, richt het zich op jouw eigen herstelvermogen. Want één ding is zeker: een fit afweersysteem blijft je beste wapen.
Benieuwd wat homeopathie voor jouw afweersysteem kan betekenen?
