Immuunsysteem en hygiëne

Ons immuunsysteem en een goede hygiëne zijn belangrijk voor de bescherming tegen ziekmakende micro-organismen, zoals bacteriën, virussen of schimmels. Deze zijn bij iedereen en altijd aanwezig op de huid, in de luchtwegen en in de darmen. Een goede weerstand beschermt meestal zonder dat je het merkt. Van een slechte weerstand of een sterke ziekteverwekker kun je behoorlijk ziek worden. Het lichaam kan wennen aan ziekteverwekkers. Mocht er eentje dan weer het lichaam binnenkomen, dan zullen immuuncellen proberen deze onschadelijk te maken.

Tekst: Jan Hoes

Als we in het dagelijks leven met onschuldige micro-organismen in aanraking komen, kunnen we op een natuurlijke manier weerstand opbouwen. Ook via ons voedsel komen gezonde micro-organismen binnen die nuttig zijn voor onze darmflora en ons immuunsysteem. Kinderen die opgroeien zonder contactkansen met nuttige micro-organismen van, bijvoorbeeld, gezinsleden, huisdieren en speelkameraadjes, trainen hun immuunsysteem onvoldoende. Het gevolg daarvan is dat het wellicht minder goed in actie kan komen bij gevaarlijkere ziekteverwekkers. Die onervarenheid kan er ook voor zorgen dat het immuunsysteem heftiger kan reageren op iets ongevaarlijks als stuifmeel of huisstofmijten. Zo zouden zich allergieën of, als de reactie tegen eigen lichaamscellen is gericht, auto-immuunziektes kunnen ontwikkelen.

Microbioom

Heel veel verschillende onschadelijke en nuttige micro-organismen vormen samen, op de huid en in de darmen, het microbioom. Bij ieder mens heeft het microbioom een unieke samenstelling. Goede bacteriën vormen gezamenlijk een eerste verdedigingslinie tegen vervelende schadelijke bacteriën. Bij genoeg goede bacteriën is er namelijk minder plek voor gevaarlijkere soorten.

Hygiëne

Er zijn allerlei hygiënische maatregelen die de verspreidingskans van schadelijke ziekteverwekkers kunnen voorkomen. Je handen wassen na WC-gebruik, vóór het koken, na het aanraken van rauwe producten en vóór het eten. Maar ook in je elleboog hoesten of niezen. Ook is het beter om geen rottend voedsel in de keuken te laten liggen en om beschimmeld voedsel weg te gooien. Dagelijks je tanden poetsen is verstandig. En voetschimmel voorkom je door je voeten na wassen goed af te drogen.

Een vieze omgeving met gevaarlijke ziekteverwekkers is slecht voor de gezondheid. Maar een te grote hygiënische voorzichtigheid is ook niet goed. Het kan ertoe leiden dat het afweersysteem onvoldoende wordt opgebouwd. Kinderen lekker buiten in zandbakken laten spelen is dus prima als deze tenminste beschermd zijn tegen uitwerpselen. Een beetje vies worden kan weinig kwaad.

Naar een crèche?

Een crèche met kinderen kan een bron van ziektekiemen zijn, zoals het RS-virus. Maar het is ook een plek waar kinderen met onschuldige micro-organismen in aanraking kunnen komen door samen te spelen of elkaars eten te delen. En dat is, ik zei het al, de beste manier om microbioom en afweer op te bouwen. In het begin zal een crèche-kind wellicht iets vaker ziek zijn, maar gaandeweg zal het een sterker immuunsysteem krijgen en mogelijk minder snel ziek worden dan kinderen die altijd thuis zijn.

Hoe raken we besmet?

Door niezen of hoesten kunnen druppeltjes met ziekteverwekkers de slijmvliezen van de luchtwegen bereiken. Die ziekteverwekkers kunnen van besmette personen afkomstig zijn, maar ook van besmette dieren, zoals bij Q-koorts. De druppeltjes kunnen op je handen komen en vervolgens in je neus of ogen. Ook direct contact met besmette personen of voorwerpen als een vieze WC-bril, deurklink of andere voorwerpen kan besmetting geven. Micro-organismen kunnen aan de basis staan van onschuldige infectieziekten waar je niet erg ziek van wordt en die vanzelf over gaan. Maar kunnen ook gevaarlijkere ziektes veroorzaken zoals hersenvliesontsteking.

Schurft

De laatste tijd is schurft weer in het nieuws, met name door studentenhuizen. Bij schurft graaft een parasiet na huidcontact met een besmet iemand gangetjes in de huid. Dit heeft heftige jeuk tot gevolg. De schurftmijt kan overgebracht worden door intensief huidcontact zoals bij vrijen, dragen van kleren van besmette personen of slapen in een bed van een besmet iemand. Het is dan belangrijk om beddengoed, handdoeken en gedragen kleren goed te wassen. Grondlegger van de homeopathie Samuel Hahnemann zag schurft als een eerste uiting aan de huid van het psora-miasma, een van generatie op generatie overgebrachte aanleg voor chronische ziektes. Schurft is heel vervelend, maar heeft niets te maken met slechte hygiëne en is te behandelen. Ook een homeopathische behandeling is een optie.

Handen wassen

Vuile handen kun je schoon krijgen door deze goed te wassen met stromend water en zeep. Vet op de handen lost dan op en je wast mogelijk aanwezige bacteriën van je handen. Het is verstandig zeep zorgvuldig af te spoelen met stromend water en handen, en ook de huid tussen de vingers, goed af te drogen. Op gebruikte handdoeken kunnen ook ziekteverwekkers gekomen zijn. Daarom is het goed die op tijd in de was te doen.

Te weinig handen wassen

Het immuunsysteem wordt niet sterker door minder vaak je handen te wassen. Als je je handen niet wast, worden ze juist vies, gaan ze stinken en kun je micro-organismen verspreiden. De meeste daarvan doen geen kwaad, maar er kunnen ziekteverwekkers bij zitten. Als je dan met vieze handen je mond, ogen of neus aanraakt, zijn ze zo je lichaam binnen.

Te veel wassen slecht?

Je weerstand wordt ook niet verlaagd door te vaak je handen te wassen. Want je raakt op die manier echt niet alle goede micro-organismen kwijt. Na veel wassen blijven er genoeg over om het immuunsysteem alert te houden. Te veel zeepgebruik kan de huid wel ontvetten. De kans bestaat dat de huid dan rood, gevoelig en schraal wordt en uitdroogt.  Als gevolg daarvan kun je last krijgen van eczeem of kloofjes, ook dat geeft kans op infecties door ziekmakende micro-organismen. Als de handen niet vuil zijn kun je ze ook wassen met alleen water of reinigen met handalcohol waardoor de huid niet uitdroogt.

Gelezen in: Homeopathie Magazine HM mei 2023

Bron:

Philip Dettmer: Immuun.