Ons oerbrein temmen. Doe je mee?  

Tekst: Rineke Dijkinga

Tem je oerbrein

Kortgeleden las ik het boek ‘De kleine Prins’ (van Antoine de Saint-Exupéry) weer eens. Elke keer lees ik er toch weer iets anders in. En elke keer word ik er ongelooflijk blij van. Stel je toch eens voor, dat we als volwassenen allemaal weer de verbeeldingskracht van jonge kinderen zouden hebben…. dat we het kind in ons laten leven. Dat we ons mooie vergezichten inbeelden, weer verbinding maken met wat er echt toe doet en zorgzaam zijn voor alles wat aan onze zorg is toevertrouwd. Het is aandoenlijk hoe zorgzaam de Kleine Prins is voor die ene bloem op zijn planeet. Simpelweg omdat hij er een band mee heeft. Die verbinding en verbeelding kan iedereen bij zichzelf aanboren. Maar dan moeten we wel even ons oerbrein zien te temmen.

“Mijn bloem. Ik ben verantwoordelijk voor haar! Ze is zo kwetsbaar. En zo naïef. Ze heeft vier stekeltjes van niks om zich tegen de buitenwereld te verdedigen.”

Van sprookje naar werkelijkheid

Het boek is geschreven als een sprookje. Dit sprookje kan werkelijkheid worden omdat wij het maken van die verbinding in ons hebben. Het kan (weer) tot ontwikkeling komen. Als mens zijn we namelijk gezegend met de volgende breinen; ons onbewuste oer- of reptielenbrein, het mensenbrein en het zoogdierenbrein. Vooral dat mensbrein onderscheidt ons van dieren. Met dat mensenbrein kunnen we allemaal een beetje Kleine Prins zijn.

Drie breinen

Deze drie breinen zijn allemaal even belangrijk en werken nauw samen. Zit je in een levensbedreigende of stressvolle situatie, dan is het logisch en wenselijk dat ons instinctieve oerbrein het roer overneemt. Moeten we emotionele zaken een plekje geven, dan is dat vooral het werk van ons zoogdierenbrein. En moeten we lange termijn beslissingen nemen voor onze gezondheid en/of die van de aarde, dan is het belangrijk dat ons ‘mensenbrein’ – die verstand en gevoel tegelijk kan laten spreken – de overhand heeft. Dit mensenbrein kan zich ook inbeelden (en er rekening mee houden) hoe de toekomst eruit kan zien over vele generaties. “Hoe zouden we ooit kathedralen gebouwd hebben (met bouwprocessen van soms honderden jaren) als we enkel ons korte-termijn-oerbrein hadden gebruikt?” Dit vraagt Roman Kraznoric zich af in zijn boek ‘De goede voorouder’. Ons oerbrein kan dat niet: dat wordt vooral gestuurd door impulsiviteit, consumeren, directe oplossingen en snelle beloningen. Zie het overzicht van onze 3 breinen.

Oerbrein

Ik vermoed dat bijna iedereen kan signaleren dat het oerbrein in onze maatschappij stevig aan het stuur zit. En zeker marketingmensen weten goed hoe dit werkt! Ons mensen- en zoogdierenbrein worden vaak overruled door ons impulsieve oerbrein.

Oerbrein temmen

Als je de TV aanzet, de krant leest of om je heen kijkt, zijn er bedreigingen en veel verleidingen. Niet zo gek dat ons meest primitieve brein, ons oerbrein, dan het roer neemt. Van belang is dat we weten hoe dit oerbrein af te remmen is. Als we dat weer gaan herkennen, kunnen we hopelijk af en toe eens om onszelf lachen als ons oerbrein het overneemt. Ons oerbrein ziet namelijk geen verschil tussen werkelijkheid of fictie.

Het goede nieuws is dat we veel weten over het afremmen van ons oerbrein. Laat ik er drie noemen die redelijk makkelijk in ons dagelijkse leven in te passen zijn:

  1. De natuur in gaan
  2. Vaardigheden die ons een stukje regie en autonomie geven over ons leven (denk aan gezondheids-, voedsel-, kook- of natuurvaardigheden)
  3. Wezenlijke sociale contacten
  4. Met eten bezig zijn in al zijn facetten
  5. Eeuwenoude natuurwetten respecteren (in elk geval die van rust, ritme en regelmaat voor je biologische klok).

In het boek krijgt de kleine prins een wijze les van de vos: “de dingen die er werkelijk toe doen, die zie je met je hart, die voel je. Daar heb je je ogen niet bij nodig.” En het tweede is dat alles wat je temt je lief wordt. De vos bedoelt daarmee “écht leren kennen, zodat er een hechte band ontstaat”.

Aan de slag

Ik wens iedereen een leven met volop momenten buiten in de natuur, met goed eten bezig zijn en om- waar je maar kunt- de regie over je leven en je etensbord te pakken. En wie weet kom je buiten ook de kleine prins tegen. Een prins om verliefd op te worden. En eentje om een of dé wereld mee te winnen. Als we allemaal (figuurlijk) een bloem op onze planeet gaan koesteren, omdat het niet zomaar een bloem is maar eentje waar jij een band mee hebt en je verantwoordelijk voor voelt, dan maken we meters.

Rineke

www.rinekedijkinga.nl

www.mooietenlokaleketen.nl

Rineke Dijkinga

Rineke woont samen met haar man Jan in het prachtige Groningse Sellingen. Ze is gek op koken, wandelen, de natuur, haar hondje Tanka en al hun andere huisdieren.