Wandelend door de Hortus…

Alkmaar kent een wandelvierdaagse. Deze wandeling vindt plaats in juni. Op donderdag voert de route door de Hortus Botanicus. Dat is ook de dag dat ik in de tuin aan het werk  ben.
Het werk gaat tussen de 2500 bezoekende wandelaars door. Het kan zijn dat je waargenomen wordt en aangesproken, omdat de wandelaar iets over een plant wil weten. 

Tijdens de werkzaamheden snelde een wandelende dame naar mij met haar mobieltje in de hand. Ze wilde me een foto laten zien van een plant waar ze de naam van wilde weten. Het kleine fotobeeld zegt mij weinig als ik mijn bril niet op heb. En zij is aan de wandel, dus volgde ik de dame door de tuin naar de plek waar de foto gemaakt was.

We stonden voor een flinke plant in beginnende bloei. Nu staan er ook wel naambordjes bij de meeste planten, maar de andere planten om deze tweejarige bedekten de naam. Ik herkende de plant. Het is de scharlei. Tevreden wandelde de dame verder door de tuin.

Ik vind het een uitdaging meer te weten te komen over de plant. Dat moet dan na gedane tuinwerkzaamheden gebeuren met de hulp van mijn kruidenboeken in mijn bibliotheek en internet.
De plant wordt niet zo veel genoemd in de kruidenboeken.

Karel de Grote wist al van deze plant. Scharlei is al zeker sinds de negende eeuw in cultuur.
In de Capitulare de villis vel curtis imperii, een verordening die Karel de Grote waarschijnlijk in 812 liet uitgaan, en de inrichting van zijn landgoederen moest regelen, staat scharlei namelijk vermeld als sclareiam. En die moest dus in de tuinen komen.

Scharlei is familie van de salie. De plant geeft een sterke geur af. De omschrijving van die geur is divers. Daarom laat ik dat aan uw oordeel over. De olie, die uit de scharlei wordt gewonnen, wordt in de parfumindustrie gebruikt. De plantendelen bevorderen ook de eetlust en de spijsvertering.

Ik lees dat scharlei in Duitsland wordt gebruikt om de ‘muskadellenwijn’ zijn aroma te geven. In Frankrijk wordt scharlei gebruikt om vleesgerechten op smaak te brengen. Het is aan u om te proeven. Ik beperk me tot de plant en zal de kennis gebruiken als ik belangstellenden rondleid door de Hortus van Alkmaar die momenteel, dankzij al dat regenwater, prachtig groen is een heftig bloeit!

Ger Augustus, als vrijwillig m(anus) v(an) a(lles) werkzaam in de Hortus Alkmaar