Minder ontstekingen: minder allergie, astma én depressie
16 maart 2026
Het aanpakken van ontstekingen in het lichaam kan mogelijk tegelijk allergieën, astma én depressieve klachten verminderen, blijkt uit nieuw onderzoek. Ontstekingsprocessen zijn namelijk bij alle drie de aandoeningen betrokken en beïnvloeden via het immuunsysteem de hersenen en stemming van patiënten.
Mensen met astma of allergische rhinitis (een allergische reactie van het neusslijmvlies) blijken aanzienlijk vaker last te hebben van depressieve klachten of angstgevoelens. Volgens onderzoekers is dat geen toeval. Zij vermoeden al langer dat ontstekingen een cruciale rol spelen bij deze aandoeningen, en nu bevestigen steeds meer onderzoeken dat ontsteking de verbindende factor kan zijn.
Wetenschappers ontdekten eerder dat een gebrek aan contact met bepaalde natuurlijke micro-organismen het risico op allergieën, astma en mogelijk ook depressie vergroot. Door de moderne, sterk hygiënische leefstijl krijgen mensen minder bacteriën binnen die het immuunsysteem in balans houden. Vooral kinderen die opgroeien in stedelijke omgevingen lopen daardoor een hoger risico.
De theorie achter deze bevindingen heet de ‘oude-vrienden-hypothese’. Hierbij wordt gesteld dat mensen van nature afhankelijk zijn van bepaalde micro-organismen om het immuunsysteem goed te trainen. Zonder deze ‘oude vrienden’, zoals darmbacteriën, bepaalde virussen en bacteriën uit modder of vuil water, raakt het immuunsysteem eerder overgevoelig. Dat leidt vervolgens tot verhoogde ontstekingen die zich niet alleen beperken tot luchtwegen of huid, maar zelfs tot veranderingen in de hersenen kunnen leiden, met depressie als gevolg.
Een opvallend praktijkvoorbeeld komt uit Finland. Daar bleek tussen 2008 en 2018 dat blootstelling aan een rijkere microbiële omgeving het aantal ziekenhuisopnames voor astma halveerde. Ook nam het aantal meldingen van voedselallergieën bij kinderen met de helft af. Of depressieve klachten ook verminderden, is nog niet bekend, maar de resultaten wekken interesse.
Recente experimenten met specifieke bacteriën, zoals Mycobacterium vaccae, laten zien dat deze bacterie ontstekingen en stressreacties kan verminderen. In dierproeven bleken dieren minder angstig en verbeterde hun gezondheid. Komende jaren willen onderzoekers testen of deze resultaten ook bij mensen haalbaar zijn.
Ook bij astma zien onderzoekers specifieke ontstekingsroutes die invloed hebben op het brein. Vooral stress versterkt deze ontstekingen, waardoor patiënten mogelijk kwetsbaarder worden voor depressie, maar uiteindelijk ook voor ernstige hersenaandoeningen zoals dementie.
Dat biedt artsen nieuwe kansen. Door zich bewust te zijn van de biologische basis van depressieve klachten bij patiënten met allergieën of astma, kunnen zij effectievere behandelingen ontwikkelen die zowel mentale als lichamelijke gezondheid verbeteren. Daarmee wordt duidelijk hoe belangrijk het is om ontstekingen niet langer als losse problemen te behandelen, maar te erkennen als sleutel tot het voorkomen van meerdere ziekten tegelijk.
Bron:
medischdossier.org
www.jacionline.org
